Die Katrine Harriestoekenning vir Kinderboekillustrasies herleef vanjaar na ses jaar - en soos ses jaar gelede, is die wenner weer Jude Daly, dié keer vir haar illustrasies in die boek, The Stone, gepubliseer deur die Britse uitgewers, Francis Lincoln.

Die Katrine Harries Toekenning, die mees prestigieuse prys in Suid-Afrika vir kinderboekillustrasies is in 1974 ingestel deur die SA Biblioteekvereniging en is toegeken tot in 1997 met die ontbinding van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Biblioteek- en Inligtingkunde. Uitgewers en illustreerders het dikwels die "verdwyning" van die prys betreur - iets wat Unisa se Eenheid vir Navorsing in Kinderliteratuur (ENIK) aangespoor het om die prys weer in te stel en self die verantwoordelikheid vir die toekenning oor te neem. Na 'n lang soektog na moontlike borge het die tydskrif, Baba en Kleuter, ingestem op die prys te borg en kon die keuring begin. Aangesien die prys in 1997 laas toegeken is, is besluit om dit terugwerkend toe te ken om alle illustreerders wat die afgelope ses jaar gepubliseer het, 'n kans te gee. Daar is dus 'n agterstand van ses jaar om in te haal. Die eerste toekenning wat ENIK nou maak, is vir illustrasies in boeke wat in 1997-8 gepubliseer is. Vir die volgende aantal jare sal die prys elke jaar toegeken word todat die agterstand ingehaal is waarna dit weer tweejaarliks toegeken sal word.

Volgens dr Thomas van der Walt van die CLRU, wat as sameroeper van die beoordelaars opgetree het, was die kompetisie besonder straf. Die gepubliseerde werk van Suid-Afrikaanse kunstenaars in 1997-8 was van uitstaande gehalte en dit moeilik om te glo dat die produksie van daardie twee jaar weer herhaal sal word. Dat me Daly teen al die kompetisie gewen het, getuig dus van die besondere kwaliteit van haar publikasies in The Stone.

ENIK het besluit dat alle Suid-Afrikaanse illustreerders vir die prys in aanmerking sal kom - ook vir werk wat in die buiteland gepubliseer word. Dit is jammer dat die koste verbonde aan die publikasie van prenteboeke en die klein kopersmark in Suid-Afrika veroorsaak dat steeds minder prenteboeke gepubliseer word. Steeds meer illustreerders wend hulle dus tot buitelandse uitgewers. In sommige gevalle word van die boeke as koproduksies deur Suid-Afrikaanse uitgewers uitgegee, maar in ander, soos met The Stone, gebeur dit nie en Suid-Afrikaners is dikwels nie eers bewus van die voortreflike werk wat plaaslike kunstenaars in die buiteland produseer nie. Deur hierdie werk ook in berekening te bring vir die toekenning wil ENIK erkenning aan die kunstenaars gee, die plaaslike publiek bewus maak van hulle werk wat in die buiteland uitgegee word maar ook plaaslike uitgewers aanspoor om die werk ook in Suid-Afrika beskikbaar te maak.

Soos genoem was die kompetisie besonder straf. Die beoordelaars het dus besluit om 'n aantal boeke wat sterk meegeding het om die prys, eervol te vermeld. Die boeke is:

Boy on the beach (Niki Daly) Human & Rousseau
Bravo! Zan Angelo (Niki Daly) Farrar Strauss and Giroux
Die Rooi Rok (Annelise Voigt) Garamond
Lulama's magic blanket (Elizabeth Pulles) Tafelberg
Karnaval van die diere (Piet Grobler) Human & Rousseau
Wow! Its great to be a duck (Joan Rankin) Bodley Head (UK); McElderry
(USA)

Al hierdie boeke is van wêreldgehalte - en dit is geen wonder dat twee van hulle, Bravo! Zan Angelo en Wow! Its great to be a duck ook slegs in die buiteland verskyn het nie. Karnaval van die diere is wel in Suid-Afrika uitgegee maar die boek het ook in Nederland, Duitsland, Italië en die VSA verskyn. Voorwaar 'n pluimpie vir Suid-Afrikaanse illustreerders maar 'n groot jammerte dat drie van die boeke nie in Suid-Afrika uitgegee is nie.

Die herinstelling van die prys en die eerste oorhandiging sedert 1997 vind vanjaar by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees in Oudtshoorn plaas op Saterdag 5 April.

Dr Thomas van der Walt ENIK, Unisa